(po łacinie, wydanie polskie miało miejsce 1620 r.), uznany za pierwsze dzieło poświęcone zbieraniu przysłów polskich Karta tytułowa Księgi przysłów Samuela Adalberga z końca XIX wieku, uznanej za jedno z najważniejszych dzieł polskiej paremiologii. Przysłowia polskie są częścią bogatej tradycji ludowej i językowej Polski Skreśl element, który nie pasuje do pozostałych. napisz obok takie słowo, które pasuje do zbioru. a) die Wohnung - der Garten - der Wohnblock - das Haus b) im Erdgeschoss - im dritten Stock - im Fünften Stock - im Klassenzimmer 2. przeczytaj zamieszczony poniżej dokument, a następnie napisz, jakie znaczenie miał w dziejach polski _. w swojej odpowiedzi wskaż za równo naczynniki wewnętrzne jak i zewnętrzne. każdy z nich krótko scharakkteryzuj Przeto my Kazimierz [] postanowiliśmy w mieście naszym krakowie, wyznaczyć, obrać, ustanowić i urządzić miejsce, na którym by szkoła powszechna w każdym Zadanie 8. (0–3) Przeczytaj zamieszczony poniżej fragment lektury obowiązkowej, a następnie wykonaj zadania. Opracowanie i wykończenie ćwiczenia rosyjskiego było robotą tak mozolną, tak niewdzięczną i drewnianą, że każdy uczeń zgodziłby się kuć całe ody Łomonosowa na pamięć niż budować jedną rozprawę. Jeden powód jest że zwrot znaczy inne rzeczy do ludzi. He had a phrase for every change that went by. Miał zwrot dla każdej zmiany, która przeszła obok. Certain words and phrases tell you a lot about a book. Pewne słowa i zwroty informują cię dużo o książce. It had been only a phrase to me until then. To było tylko zwrot do mnie do Kliknij tutaj, 👆 aby dostać odpowiedź na pytanie ️ Przeczytaj tekst. Do każdego akapitu (1-3) dopasuj właściwy nagłówek (A-D). Wpisz odpowiednie litery obok nu… Znajdź 6 przymiotników, wypisz je i podaj polskie znaczenie Natychmiastowa odpowiedź na Twoje pytanie. milenafisia milenafisia 13.11.2020 🎓 Eis essen - jeść lodyfernsehen - oglądać telewizję Odpowiedź na zadanie z Das ist Deutsch! KOMPAKT 7 Możesz w dialogu umieścić informacje o tym, kto uczestniczy w rozmowie i w jaki sposób mówi. Jeśli takie informacje chcesz włączyć do wypowiedzi, musisz je wydzielić myślnikami. Na końcu wypowiedzi postaw odpowiedni znak interpunkcyjny: kropkę, znak zapytania lub wykrzyknik. Wszystkie wypowiedzi w dialogu zapisuj od nowej linii i Jednak szybko dzięki lisowi zrozumiał, że te wszystkie róże są takie same, ale ta jedna, jego róża, jest bardzo wyjątkowa. Postanowił wtedy wrócić na swoją planetę, poprzez ukąszenie żmii. Dzięki podróży możemy często zrozumieć, jacy są inni ludzie, czy każdy jest taki sam i, czy warto być taki, jak nasze otoczenie. h0IQ5p. Tak naprawdę analiza i interpretacja utworu lirycznego. Bo wiersz- to określanie dość potoczne w kontekście matury. Jak się za to zabrać? Co trzeba wiedzieć, jakie aspekty wymienić? Jak to zrobić bez nadinterpretacji? Sprawdź poniżej i przejdźmy kolejne etapy prawidłowej analizy i interpretacji krok po kroku. Moje stories o rodzajach literackich zapewne obejrzałeś/aś, wiec wiesz do którego rodzaju literackiego należy tzw. WIERSZ (jeżeli nie, możesz to szybciutko nadrobić, klikając tu). Liryka – bo to właśnie ten rodzaj literacki – ma wiele cech charakterystycznych, które sprawiają większości maturzystów niemały kłopot. Kiedyś wspominałam już, ze moim zdaniem nie warto zabierać się na maturze pisemnej za interpretacje wiersza. Mimo to, taka umiejętność jest wymagana w szkole, a także może stać się koniecznością na maturze ustnej (jeżeli jeszcze nie wiesz, dlaczego może stać się to koniecznością, przeczytaj artykuł o maturze ustnej tu lub zapoznaj się ze stories tu). Analiza i interpretacja wiersza dzieli się na poszczególne elementy, których zgłębienie, zapewnia holistyczne (całościowe) poddanie utworu analizie i interpretacji. Poniżej omówię każdy element oraz to, jak powinniśmy się za niego „zabrać”. EPOKA LITERACKA Jeżeli jesteś tu już ze mną chwile, to wiesz – to jeden z ważniejszych aspektów omawiania jakichkolwiek kwestii w języku polskim. Dzięki epoce literackiej nabywamy wiedzę, dlaczego tak naprawdę ta tematyka była ważna dla autora. Dlaczego stosował takie metafory, czemu w kółko robi jakieś odwołania do bogów greckich, skoro był katolikiem. Daje nam to tło. To zupełnie tak, gdybyśmy podeszli do obcego człowieka w centrum handlowym i powiedzieli mu „czy może pan zinterpretować tego SMS-a? Zupełnie nie wiem o co chodziło mojej przyjaciółce”. A człowiek nie zna ani kontekstu sytuacji, ani przyjaciółki, a musi się wypowiedzieć. Dokładnie tak wygląda interpretacja wiersza, jeżeli nie wiemy nic o autorze, ani o sytuacji, w której żył i tworzył. prócz epoki, skupiamy się na prądzie myślowym z Sinusoidy Krzyżanowskiego: jest to prąd romantyczny czy racjonalny? GATUNEK LITERACKI Wiemy już, że rodzaj to liryka. Ale co z gatunkiem? Są takie utwory, gdzie gatunek podany jest w tytule np. „Pieśń IX”. Ale najczęściej nie mamy tyle szczęścia i trzeba to wywnioskować lub wyczytać w alternatywnych źródłach. Jeżeli masz problem z gatunkami i chciałbyś/chciałabyś o tym przeczytać lub posłuchać, daj mi znać w komentarzu lub wiadomości prywatnej. zwróć uwagę czy gatunek określa w przypadku tego utworu problematykę (tak będzie w przypadku np. satyry – ironia, prześmiewczy ton) czy gatunek ten narzuca formę i strukturę utworu (tak będzie w przypadku sonetu – musi mieć 14 wersów, tetrastychy i tercyny) A jak nie wiesz (choć najczęściej powinieneś) to najlepiej nie pisz. Lepsze to niż nazwanie fraszki trenem. PODMIOT LIRYCZNY. No nareszcie! zwróć uwagę czy podmiot ujawnia się w utworze. Np. Poprzez zaimki „moj”, „mej” itp., czy może nie ma żadnego wyrazu/wyrażenia, które wskazywałoby osobęJeżeli występuje owe „my” lub „ja”, możesz podjąć próbę utożsamienia z kimś konkretnym podmiotu. Wówczas możesz napisać, że „na podstawie znajomosci biografii oraz zaimkach osobowych, podmiot liryczny można utożsamić z autorem”. Lub „podmiot liryczny można utożsamić z ludźmi wierzącymi/ uczestnikami powstania/emigrantami, na podstawie frazy….” itp. Czy widać jakieś cechy podmiotu? Jest radosny, smutny, zrozpaczony, zły, zrezygnowany? 4. ADRESAT Z nim robimy dokładnie to samo, co z podmiotem (czy jest, gdzie jest wywołany, jakie ma cechy). LITERACKIE Po prostu je wypisz. Jeżeli nie wiesz o co chodzi z motywami i jak to wypisać, zajrzyj tu i tu . I PROBLEMATYKA Tematyka, to to co bardziej ogólne, problematyka, to to co szczegółowe. co najbardziej się rzuca w oczy podczas czytania: czego dotyczy wywód? Pogrzebu, wyglądu natury, relacji między kochankami? To właśnie będzie tematyka. Jakie są myśli, refleksje podmiotu podczas opisu? Jest płaczliwy, mówi o ignorancji, bezsensowności istnienia? Odpowiedź na te pytania będzie problematyką. 7. TYPY LIRYKI Jedna z trudniejszych kwestii, bo mniej na wyczucie, a bardziej na wiedzę czym poszczególne typy liryki są. Wszystkie typy liryki możesz zgłębić, czytając poniższą tabelę: Ze względu na sposób wypowiedzi podmiotu lirycznego Ze względu na tematykę utworu 1. Bezpośrednia / 2. Pośrednia 1. wypowiedź w pierwszej osobie. Podmiot przedstawia myśli w formie bezpośredniego wyznania. 2. podmiot liryczny nie ujawnia się wprost, pozostaje ukryty za przedstawionymi myślami i wykreowanym światem, opisem rzeczywistości. Treść przekazana jest w formie bezosobowej refleksji. Monolog liryczny może być wówczas powiązany z elementami narracji lub dialogu (synkretyzm rodzajowy) Miłosna Wypowiedź podmiotu lirycznego związana z uczuciami, erotyką, ukochaną osobą. Opisowa podmiot liryczny ukrywa się w opisie przedmiotów, przyrody lub krajobrazów. Sposób opisu i środki językowe ukazują myśli i odczucia osoby mówiącej. Refleksyjno-filozoficzna podmiot liryczny porusza problemy egzystencjalne, dotyczące kwestii etycznych lub pobudza czytelnika do refleksji. Często występują odwołania do wybranych nurtów filozoficznych. Sytuacyjna (narracyjna) podmiot liryczny opowiada o jakimś zdarzeniu lub sytuacji, jednak sam bezpośrednio (prawdopodobnie) w nich nie uczestniczy. Patriotyczna liryka silnie związana z losami narodu, przywoływane są wydarzenia i postacie historyczne oraz symbole narodowe. Podmiot może odnosić się do ważnych problemów politycznych i społecznych. Zwrotu do adresata (inwokacyjna) wyznanie podmiotu lirycznego skierowane jest bezpośrednio do “ty” lirycznego. Polityczna Podmiot liryczny nawiązuje do wydarzeń politycznych. Podmiotu zbiorowego Podmiot liryczny występuje w pierwszej osobie liczby mnogiej – “my” liryczne. Przeżycia i wyznania stają się głosem większej grupy społecznej. Funeralna Inaczej – pogrzebowa. Liryka związana bezpośrednio ze śmiercią lub pogrzebem. Opisująca te wydarzenia lud do nich nawiązująca. Roli podmiot liryczny jest osobą różną od autora, ponieważ przybiera wybraną rolę: np. postaci historycznej lub mitologicznej. Wypowiedź podmiotu, stylizowana jest na wypowiedź innej postaci. Religijna Podmiot liryczny nawiązuje do Boga. Maski podmiot liryczny kryje się za maską kogoś innego: postaci, zwierzęcia, przedmiotu, rośliny. Wówczas NIE MOŻNA UTOŻSAMIĆ PODMIOTU Z AUTOREM, ale wygłaszane treści można autorowi przypisać. Autobiograficzna W utworze wyraźnie zauważalne są wątki biograficzne autora tekstu. 8. BUDOWA UTWORU Zwróć uwagę na liczbę zwrotek/strof w wierszu Czy jest to wiersz o stychiczny czy stroficzny? Stroficzny: (z przerwami) o trzeba? Trzeba napisać podanie, a do podania dołączyć życiorys. Bez względu na długość życia życiorys powinien być krótki. Obowiązuje zwięzłość i selekcja faktów. Zamiana krajobrazów na adresy i chwiejnych wspomnień w nieruchome daty. Szymborska, “Pisanie życiorysu” Stychiczny: (bez przerw, ciągły) Gdy się miało szczęście, które się nie trafia czyjeś ciało i ziemię całą, a zostanie tylko fotografia, to – to jest bardzo mało… Pawlikowska-Jasnorzewska, “Fotografia” Jakie rymy występują w utworze: Męskie (chłop), czyli takie, które mają jedną sylabę w rymujących się wyrazach Jak Tak Żeńskie (baba), czyli takie, gdzie wyraz rymujący się ma co najmniej dwie sylaby Ży-ra-fa Sza-fa Parzyste. Występują, gdy rymujące się wyrazy idą parami Żyrafa Szafa Jak Tak Okalające. Występują, gdy jeden smutny wyraz pozostaje bez rymu, a dwa dookoła niego się rymują Żyrafa Jak Szafa Krzyżowe. Występują, gdy rymujące się wyrazy układają się na przemian Żyrafa Jak Szafa Tak Dokładne / b) niedokładne. Występują, gdy rymujące się wyrazy posiadają a) końcówki wyglądające (pisownia) i brzmiące tak samo; b) wyglądające (pod kątem pisowni) inaczej, lecz brzmiące tak samo lub bardzo podobnie a) Żyrafa Szafa b) Szafa Warszawa Regularne / b) nieregularne. Występują, gdy rymy układają się według danego schematu, który jesteśmy wstanie wykazać. Dla przykładu – a) co drugi rym jest okalający, zaś pozostałe to rymy parzyste; b) rymy raz są raz ich nie ma. Tu się zrymowało, a tam nie, czyli nie może wskazać konkretnego schematu w układzie rymów. a) Żyrafa Szafa Kot płot b) Żyrafa Szafa Parapet Kubek Warszawa 9. ŚRODKI STYLISTYCZNE I ICH FUNKCJE Kiedy artykuł o środkach stylistycznych będzie gotowy, znajdzie się tu link (: Jest to temat obszerny i dość trudny, dlatego poświęcę mu uwagę w osobnym poście. 10. INTERPRETACJA TYTUŁU Tytuł interpretujemy w sytuacji, gdy jest to konieczne. Zdarza się tak, że w tytule utworu znajduje się cyfra/liczba lub informacja o jego gatunku, np. “Pieśń X”. Wówczas nasza interpretacja nie jest istotnym elementem analizy utworu, gdyż tytuł ten, prawdopodobnie nie ma bezpośredniego wpływu, na rozumienie treści wiersza. Jednak niekiedy, zdarza się nam interpretować utwory, gdzie tytuł wydaje się nie mieć nic wspólnego z treścią utworu. Wówczas trzeba się tej kwestii przyjrzeć i zastanowić się nad tzw. “drugim dnem” owej metafory. Taka sytuacja ma miejsce w utworze “Do krytyków” Juliana Tuwima, gdzie podmiot liryczny opisuje majową przejażdżkę tramwajem. Rozwodzi się nad pięknem pory roku, opowiada o swoim wybornym nastroju oraz o mało istotnych kwestiach, w kontekście kontaktów z krytykami literackimi. Taką sytuację można więc zinterpretować jako pobłażliwe traktowanie krytyków literackich przez podmiot liryczny. Martwienie się nimi, wydaje się podmiotowi bardziej błahe, niż przejażdżka tramwajem. 11. KONCEPT Ta część sprawia maturzystom niebywałą zagwostkę. Nawet jak już wiedzą, że powinno się konceptu szukać, to spory kłopot sprawia znalezienie go w poprawny sposób. Koncept jest to założenie, na którym zbudowany został utwór. Czasem jakiś Jaś, bardzo kocha jakąś Karolinkę. Wówczas może napisać jej wiersz, o tym jak bardzo ją kocha. I sobie Jaś pisze jaka Karolinka piękna, dobra i miła, i śliczna. No to sobie pisze, tu nie ma konceptu. Wiersz to może i jest (no w końcu jest metafora razy dwa oraz epitet, to nie będziemy się wykłócać), ale o konceptyzm posprzeczać się możemy. A czasem Jan myśli o Karolinie swej, jako o greckiej bogini. I patrząc na obraz “Narodziny Wenus”, opisuje narodziny zachwytu urodą ukochanej. Opisuje, że jest piękna niczym grecka bogini, bo włosy ma blond i kształtne biodra. Zupełnie jak Wenus patrzy zalotnie i kruchością serca przypomina wenusowe perły. Brawo, Janie! To jest właśnie koncept. Jan w swoim monologu lirycznym wyszedł z jakiegoś ZAŁOŻENIA : przyrównam Karolinę do Wenus. I to porównanie, opis dwóch kobiet na zasadzie zestawienia jest KONCEPTEM. Bo przecież mógł napisać, że po prostu miła i śliczna. Koncept odnajdziecie również w poniższym utworze. Zastanówcie się chwilę, co to tu jest założeniem, na którym został zbudowany wiersz? Jan Andrzej Morsztyn Do trupa zabity i jam też zabity, Ty — strzałą śmierci, ja — strzałą miłości, Ty krwie, ja w sobie nie mam rumianości, Ty jawne świece, ja mam płomień skryty, Tyś na twarz suknem żałobnym nakryty, Jam zawarł zmysły w okropnej ciemności, Ty masz związane ręce, ja wolności Zbywszy mam rozum łańcuchem powity. Ty jednak milczysz, a mój język kwili, Ty nic nie czujesz, ja cierpię ból srodze, Tyś jak lód, a jam w piekielnej śreżodze. Ty się rozsypiesz prochem w małej chwili, Ja się nie mogę, stawszy się żywiołem Wiecznym mych ogniów, rozsypać popiołem. Tu konceptem jest zestawienie ze sobą dwóch stanów: nieszczęśliwej miłości oraz śmierci. Konkretnie, podmiot liryczny przyrównuje swoje uczucia do… uczuć osoby, która nie żyje. ******** Moi drodzy. Muszę Was zmartwić. Po przeczytaniu tego artykułu nie oświeci Was boska strzała poetyckiej empatii. Niestety, to trzeba przerobić. Przerobić kilka utworów według tego schematu. Zastanowić się. Dlatego mam taką propozycję. Chętnie wyślę Ci pomocną dłoń, drogą mailową. Napisz to mnie na adres: @ , a ja prześlę Ci schemat do wydrukowania wraz z przykładami utworów, na których warto poćwiczyć oraz moje podpowiedzi. To jak? Poćwiczymy? Trzymaj się ciepło, do przeczytania! Zapraszam Cię na mojego Instagrama, gdzie niemal codziennie dzielę się z obserwującymi masą maturalnej wiedzy z języka polskiego! A jeżeli potrzebujesz pomocy w maturalnych powtórkach, nie wiesz jak je zaplanować i od czego zacząć, zapraszam do zapoznania się z przygotowanym przeze mnie materiałami powtórkowymi Dziennie wysyła się około 40 miliardów e-maili, które są obecnie główną formą komunikacji pisanej. Jako że grzeczność, kultura osobista i dobre wychowanie nadal są cechami pożądanymi nie tylko w kontaktach bezpośrednich, ale także w korespondencji, która w dzisiejszych czasach zdominowana jest przez pocztę elektroniczną – warto znać zasady, które nią rządzą. fot. Poprawne napisanie e-maila mimo tego, że wydaje się błahostką, kryje w sobie wiele pułapek. Oto kilka wskazówek, które pomogą nam zaprezentować się z najlepszej strony i sprawią, że adresat (szczególnie jeśli nie znamy go osobiście) odbierze nas jako ludzi poważnych. Błąd 1: Kompromitujący lub nieadekwatny adres e-mail Po pierwsze, jeżeli chcemy być postrzegani jako osoby poważne i profesjonalne, powinniśmy zadbać o to, by nasz adres e-mail również taki był. Najbezpieczniej nazwać go swoim imieniem i nazwiskiem. Pamiętajmy, że adresy typu „kasiabuziaczek” czy „kicia25” są niedopuszczalne w kontaktach biznesowych. Nieprofesjonalny adres e-mail. Nasza redakcyjna praktyka pokazuje, że problem ten często dotyczy osób ubiegających się o pracę. Niestety CV zawierające e-maile z pseudonimami i zdrobnieniami nie skłaniają do umówienia się z taką osobą na rozmowę kwalifikacyjną. W adresie e-mail istotna jest także nazwa domeny, która stoi za znakiem małpy. Osoba prywatna powinna legitymować się adresem e-mail założonym na poważnym serwerze. W Polsce przykładami serwisów świadczących takie usługi są: gmail, wp, interia czy onet. Kompromitujący adres e-mail to nie jedyna sytuacja, w którym adres nadawcy może być problemem. Czasem zdarza się, że firma posiada wiele marek i konieczne jest wysyłanie maili z różnymi nazwami domeny po „małpie” (@). Warto ustawić najważniejszy e-mail domyślny i pamiętać o konieczności jego zmiany, jeśli sytuacja tego wymaga. Pozostając przy temacie rozmowy kwalifikacyjnej… Profesjonalny wizerunek w jej trakcie jest równie ważny jak obietnica, którą złożyliśmy wysyłając świetnie przygotowane CV. Właśnie dlatego warto zainwestować w garnitur wysokiej jakości. Warto wiedzieć jak rozpoznać dobry garnitur i jakich błędów nie popełniać kupując swój pierwszy egzemplarz. Nierzadko mogą to być bardzo kosztowne pomyłki, których stosunkowo łatwo można ominąć. Zapoznaj się z filmem video, który rozwieje wszystkie Twoje wątpliwości klikając w baner poniżej. Błąd 2: Nieprawidłowy adres odbiorcy Wysłanie treści do nieodpowiedniego adresata może spowodować negatywne konsekwencje. fot. Interfejsy większości serwisów e-mailowych pomagają dzisiaj swoim użytkownikom tzw. autouzupełnianiem wpisywanych adresów e-mail w pole „Do:”. Nieuwaga podczas wypełniania tego pola może skończyć się wysłaniem e-maila do niewłaściwego adresata. Taka sytuacja może doprowadzić do nieprzekazania informacji lub, co gorsza, przekazania jej w niepowołane ręce. Błąd 3: Brak tematu wiadomości Istotnym elementem wiadomości elektronicznej jest także jej temat, który wciąż jest lekceważony przez wielu nadawców. Często w pośpiechu pomijamy to pole lub wpisujemy w nie kilka przypadkowych liter z klawiatury. Temat wiadomości jest niezwykle istotny z dwóch powodów. Po pierwsze, kiedy wysyłamy maila do osoby, której nie znamy, istnieje możliwość, że brak tematu zadecyduje o jej zignorowaniu lub usunięciu. Jednak większy problem powstaje, kiedy nie wpisujemy tematów wiadomości, gdy korespondujemy z kimś często. Przy okazji wyszukiwania ważnego maila z przeszłości, w wynikach wyszukiwania pojawia się wtedy kilkadziesiąt wiadomości o treści „Brak tematu”. W której z nich jest treść, której szuka adresat? Podobna sytuacja ma miejsce, kiedy nadawca rozpoczyna nowy wątek korespondencji, ale robi to odpowiadając na starego maila bez zmiany tematu. Błąd 4: Błędne przywitanie Tradycja pisania maili jest stosunkowo krótka i przez to w polszczyźnie nie posiada ona jeszcze wykształconych wzorców stylistycznych i formalnych. Wiadomość elektroniczna nawiązuje do dwóch rodzajów komunikacji: do tradycyjnego listu oraz do rozmowy bezpośredniej. W związku z tym, wiele osób ma problem z tym jak ją zacząć. Jeśli piszemy wiadomość prywatną, śmiało możemy rozpocząć od: Cześć, Hej, Droga Kasiu lub po prostu Kasiu (używając wołacza, nigdy mianownika – Kasia). Jeżeli jednak piszemy wiadomość służbową, sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. Mimo tego, że Internet niweluje dystans między jego użytkownikami, nie można pozwolić sobie na wysłanie do przełożonego maila rozpoczynającego się nagłówkiem Cześć. Najczęściej popełnianym błędem jest rozpoczynanie wiadomości służbowej od słowa Witam. Wyraża ono wyższość nadawcy nad odbiorcą, ponieważ sugeruje powitanie odbiorcy maila w przybytku nadawcy (mieszkaniu, domu, rezydencji, na przyjęciu itp.). Słowo Witam jest poprawne w sytuacji, kiedy podczas faktycznych odwiedzin dowolnej natury gospodarz wita gości w swoim domu. No dobrze, tylko w takim razie jak rozpocząć e-mail by uniknąć kompromitacji? Najbezpieczniejszym i najbardziej eleganckim rozwiązaniem jest użycie sformułowania Szanowny Panie/Szanowna Pani (po nagłówku stawiamy przecinek). Używamy go także w sytuacjach, kiedy piszemy do kogoś po raz pierwszy. Sformułowanie to jest najbardziej formalne i na pewno nikogo nie urazi. Jeśli wiadomość e-mail kierujemy do osoby, której nie znamy, stosowanie zwrotów typu Panie Krzysztofie, Pani Joanno jest absolutnie niedopuszczalne. Zwrotu tego używamy tylko wtedy, kiedy jesteśmy w stanie zwrócić się tak wobec danej osoby również w rzeczywistości. Jeżeli korespondujemy z kimś kilkukrotnie w ciągu jednego dnia, nie rozpoczynamy każdego e-maila od nagłówka, tylko od razu odpowiadamy na otrzymaną wiadomość. Błąd 5: Niepoprawne zaadresowanie wiadomości e-mail Standardowy interfejs poczty e-mail zapewnia trzy pola, w które można wpisać adres odbiorcy „Do”, „Dw” i „Udw”. Poniżej zamieszczony jest opis zastosowania każdego z nich. 1. „Do” (ang. To) – główny adresat wiadomości, kiedy tylko dwie osoby zaangażowane są w proces komunikacji. Jedyny wypadek, w którym w polu „Do” nie pojawia się adres e-mail adresata opisano w podpunkcie nr 3. 2. „Dw” (ang. CC) – oznacza „do wiadomości” (ang. carbon copy) – w polu tym powinien pojawić się adres e-mail osoby (osób), która nie jest adresatem wiadomości, ale powinna również ją odczytać. Wykorzystanie pola „Dw” jest stosowne, kiedy o danej sprawie powinien wiedzieć przełożony lub współpracownicy zaangażowani w sprawę, której dotyczy e-mail. Jeśli nadawca używa pola DW, podczas odpisywania na maila konieczne jest użycie przycisku „Odpowiedz wszystkim” (ang. reply to all), który zapewni, że nasza odpowiedź dotrze do wszystkich zainteresowanych i oszczędzi nam konieczności kopiowania i wklejania ich adresów e-mail. 3. „Udw” (ang. BCC) – oznacza „ukryte do wiadomości” (ang. blind carbon copy) – w polu tym powinien pojawić się adres e-mail osoby (osób), która ma odczytać wiadomość, ale adresat nie powinien wiedzieć o ich udziale w korespondencji. Znajomość prawideł zastosowania tego pola jest niezwykle ważna, ale niestety niepowszechna. Choć ciężko w to uwierzyć, cały czas zdarzają się sytuacje, w których pracownik firmy wysyłając np. zapytanie ofertowe umieszcza adresy e-mail wszystkich adresatów (różnych firm) w polu „Do”, zamiast w polu „Udw”, w którym adresy te byłyby niewidoczne dla adresatów. Jest to pomyłka niewybaczalna, ponieważ ujawnia rozpatrywanych kontrahentów, a często także listę podwykonawców. Należy pamiętać, że jeśli użyjemy tej opcji kilkakrotnie w ciągu jednego dnia, wpisując dużą liczbę adresatów (np. 50), może włączyć się filtr antyspamowy i zablokować możliwość wysyłania wiadomości na okres nawet do 2 miesięcy. Błąd 6: Nieodpowiednio sformatowany tekst Podczas pisania maili obowiązuje najbardziej elegancka zasada świata „mniej to więcej” (ang. less is more). Należy zadbać o to, aby w tworzonym mailu nie pojawił się nadmiar formatowania. Trzeba pamiętać o odpowiednim rozmiarze czcionki. W korespondencji biznesowej niedopuszczalne jest stosowanie kolorowego tła i grafik. Kolejnym błędem jest pisanie wielkimi literami (z włączonym klawiszem „Caps Lock”), np. CO U CIEBIE SŁYCHAĆ? W Internecie wielkie litery rozumiane są jako przejaw krzyku i agresji. Wiele osób w ten sposób nieumiejętnie zaznacza najistotniejsze elementy wiadomości. Choć w większości przypadków to nieeleganckie, jeśli naprawdę zależy nam na podkreśleniu istotności jakiegoś fragmentu wysyłanego tekstu, lepiej go podkreślić lub pogrubić. Tego typu zabieg powinien jednak pojawić się wyłącznie w korespondencji pomiędzy przełożonym i podwładnym lub przy okazji przesyłania ważnego harmonogramu lub instrukcji do większej grupy osób. W profesjonalnych mailach używa się tylko przeciętnego rozmiaru czcionki w kolorze czarnym. Włączony CapsLock odbierany jest jako krzyk. Błąd 7: Co z emotikonami? Co z popularnymi buźkami? Jedni je uwielbiają, innych irytują. Co ciekawe, emotikony bywają pożyteczne. Często zapobiegają błędnej interpretacji tego, co chcemy przekazać w naszej wiadomości (np. gdy chcemy zażartować). Coraz częściej pojawiają się w wiadomościach i nie ma w tym nic złego, o ile są to wiadomości prywatne. Używanie emotikonów w korespondencji służbowej jest mało profesjonalne i niepoważne, dlatego lepiej zachować je na korespondencję ze znajomymi. Jednak nawet wtedy warto pamiętać, aby posługiwać się pojedynczymi emotikonami, a nie całymi ich kombinacjami. Używanie zbyt dużej ilości emotikonów może być postrzegane jako nieprofesjonalne. Błąd 8: Zbyt długi czas odpowiedzi Wiele osób często zastanawia się, po jakim czasie należy odpisywać na otrzymane maile. W korespondencji biznesowej, najbardziej pożądane są odpowiedzi udzielone w przeciągu jednego dnia roboczego. Jeśli to jednak niemożliwe, np. z uwagi na urlop lub delegację, należy pamiętać o odpowiednim ustawieniu autorespondera (wiadomości generowanej jako automatyczna odpowiedź za każdym razem, kiedy otrzymamy maila). Poinformuje on adresatów podczas naszej nieobecności, że odpowiedzi nie należy się spodziewać w bezpośredniej przyszłości. Na prywatne wiadomości można odpisać po kilku dniach – ich nadawcy zwykle mają numer telefonu adresata i w pilnych sprawach mogą po prostu zadzwonić. Błąd 9: Wysyłanie załączników Firmy używają skrzynek e-mail zlokalizowanych na serwerach komercyjnych. Mają one zwykle ograniczoną pojemność. Wysyłanie wiadomości z bardzo dużymi załącznikami może łatwo doprowadzić do ich zapełnienia, co jest wyjątkowo niepraktyczne. Skany dokumentów, wielkie cenniki w PDF albo rozbudowane elementy graficzne, które niepotrzebnie zamieniają prostego maila w giganta o objętości kilkudziesięciu megabajtów, bardzo często są źródłem frustracji odbiorców. Oprócz tego, gdy wysyłamy wiadomość z załącznikiem, warto wspomnieć o tym w treści e-maila, aby adresat nie przegapił załączonego pliku. Pusta wiadomość z załącznikiem jest nie tylko bardzo trudna do odszukania po jakimś czasie od wysłania, ale także świadczy o braku organizacji i profesjonalizmu nadawcy. Błąd 10: Nieeleganckie zakończenie wiadomości Kończenie wiadomości, podobnie jak ich rozpoczynanie, dla wielu osób jest dość problematyczne. Jak zatem kulturalnie i grzecznie zakończyć e-mail? Korespondencja służbowa ponownie wymaga od nas powagi i elegancji. Najbardziej kulturalnym zakończeniem wiadomości będzie zwrot Z poważaniem lub Z wyrazami szacunku, który świadczy o szacunku jakim darzymy adresata. Jeżeli korespondencja jest nieco mniej oficjalna, można zakończyć list uprzejmym sformułowaniem Pozdrawiam/Z pozdrowieniami. W korespondencji prywatnej możemy pozwolić sobie na większą pobłażliwość i wylewność pożegnań. W obu przypadkach ważne jest podpisanie wiadomości – w korespondencji służbowej imieniem i nazwiskiem (lub inicjałami, jeżeli często korespondujemy z daną osobą), w prywatnej tylko imieniem. W korespondencji służbowej konieczny jest także podpis firmowy, który powinien uwzględniać nazwę firmy i dokładny adres fizyczny, a także www. Można także zdecydować się na umieszczenie niewielkiej grafiki z logo firmy. W przypadku osób piastujących niektóre stanowiska (np. księgowej) dopuszczalne jest także umieszczenie w podpisie maila dokładnych danych firmy (NIP, REGON, KRS) oraz numeru konta. Korespondencja e-mail w języku angielskim Niezwykle często zdarza się, że język polski nie jest już jedynym językiem, w którym korespondujemy. Oczywiście najczęściej używaną alternatywą jest język angielski, który w świecie korporacyjnym jest lingua franca. Relacje formalne w języku angielskim są różne od tych w naszym języku i przekłada się to bezpośrednio na korespondencję. Poniżej prezentujemy rozpoczęcia i zakończenia maila w języku angielskim do anonimowego Johna Clarksona: Dear Sir Yours faithfully Dear Mr. Clarkson Kind/Best regards Dear John Regards John Cheers Pod zakończeniem maila piszemy oczywiście imię i nazwisko nadawcy. Nazwisko możemy pominąć, jeśli wysyłana wiadomość jest nieformalna. Warto dodać pewne rozróżnienie dotyczące zakończenia formalnego. Wyrażenia Yours sincerely używamy, kiedy znamy adresata, do którego piszemy. Sformułowanie Yours faithfully zastosujemy, kiedy osoba, do której wysyłamy wiadomość jest dla nas nieznajoma. Obydwa zwroty oznaczają Z poważaniem. Obecne trendy w korespondencji korporacyjnej w języku angielskim są takie, że wszyscy zwracają się do siebie po imieniu, więc czasem korespondencja w języku angielskim toczy się w sposób, w który po polsku byłby nie do zaakceptowania. Warto także zapamiętać, że forma „Panie Michale/Pani Agato” w języku angielskim nie występuje. Innymi słowy, poprawne tłumaczenie zwrotu „Panie Michale,…” (PL) to „Michał,…” (EN). A oto krótkie podsumowanie wszystkich zwrotów powitalnych i pożegnalnych w języku polskim i angielskim: Korespondencja elektroniczna ma to do siebie, że często zmuszeni jesteśmy „rozmawiać” z osobami, których nie znamy. Musimy zatem w minimalnej liczbie słów i zabiegów edytorskich wywrzeć dobre „pierwsze wrażenie”. Unikając dziesięciu opisanych powyżej błędów, jako autorzy maili bez wątpienia będziemy postrzegani jako osoby poważne i profesjonalne. Jakie są Wasze doświadczenia z wysyłaniem maili? Czy opisane powyżej zasady były Wam już znane? Inne wpisy z tej kategorii Ikona elegancji: Grace Kelly Dyrektor kreatywny Chanel i guru współczesnej mody, Karl Lagerfeld, powiedział o niej, że była najpiękniejszą blondynką XX wieku. Stwierdził także, że żadna gwiazda kina ani arystokratka nie może równać się z jej wyczuciem stylu i elegancją. Grace Kelly, bo o niej mowa, w latach 50. była na ustach wszystkich – w USA jej wizerunek można było spotkać na każdym kroku. Świat, nieco znudzony wizerunkiem kuszącej uwodzicielki, który wykreowała Marilyn Monroe, oszalał na punkcie niebieskookiej blondynki, która prócz urody miała także maniery wielkiej damy i ogromną klasę. Odrobina historii Grace Kelly urodziła się 12 listopada 1929 roku w Filadelfii w zamożnej rodzinie. Dorastała w dobrobycie i dostatku, jej rodzice byli jednak bardzo surowi i rygorystyczni. Cenili sobie konserwatywne i katolickie wartości, w takim też duchu wychowywali czwórkę swoich dzieci. Już jako mała dziewczynka marzyła o karierze aktorskiej, wiedziała jednak, że zaborczy rodzice nigdy nie zgodzą się na to, by ich córka została aktorką. Przewrotny los sprawił, że Grace nie zdała egzaminu z matematyki, co uniemożliwiło jej podjęcie studiów. Ku niechęci rodziców młoda panna Kelly bez wahania zdecydowała się podjąć naukę w Amerykańskiej Akademii Teatralnej w Nowym Jorku. Początkowo, by osiągnąć finansową niezależność, dorabiała jako fotomodelka. Nieśmiała i wstydliwa dziewczyna szybko rozwinęła skrzydła. Kariera aktorska Jej pierwszymi krokami aktorskimi były niewielkie role w serialach i broadwayowskich przedstawieniach, dzięki którym szybko została zauważona. Debiutowała w 1951 roku epizodyczną rolą w filmie Czternaście godzin. Rok później zagrała pierwszą poważną rolę w westernie W samo południe i wówczas okrzyknięto ją najbardziej obiecującą aktorką Hollywood. W 1954 za rolę, którą zagrała u boku Clarka Gable’a w filmie Mogambo, otrzymała Złoty Glob, a w 1955 zdobyła Oscara za film Dziewczyna z prowincji. Rok 1954 należał do najbardziej pracowitych w karierze Grace Kelly. Młoda aktorka stała się muzą sławnego reżysera Alfreda Hitchcock’a i to dzięki niemu już na zawsze wpisała się w historię kina. Uważał ją za najlepszą aktorkę od czasów Ingrid Bergman. Zagrała w trzech filmach reżysera: M jak morderstwo, Okno na podwórze, Złodziej w hotelu. Później wystąpiła jeszcze w dwóch produkcjach: w filmie Łabędź i musicalu Wyższe sfery u boku Franka Sinatry. Lato 1955 roku okazało się przełomem w życiu Grace Kelly. Właśnie wtedy w Cannes poznała księcia Monako Rainiera III Grimaldi. Przewrotny los spłatał Grace kolejnego figla. Oto książę, którego początkowo uważała za „nudy w grafiku”, okazał się miłością jej życia. Osiem miesięcy później monarcha oświadczył się aktorce. „Filmowy sen” Grace Kelly trwał zaledwie pięć lat. W 1956 roku po ślubie z księciem Monako zakończyła błyskotliwą karierę, ponieważ koronowanej głowie nie wypadało grać w filmach. Alfred Hitchcock do końca życia nie mógł pogodzić się z jej decyzją. W 1962 próbował namówić, wówczas już księżną Monako, do zagrania roli w thrillerze Marnie. Grace początkowo uzyskała zgodę męża, jednak później książę zmienił zdanie i nie pozwolił żonie wrócić na duży ekran. Do gry w filmach nigdy nie wróciła. Tęsknota za aktorstwem towarzyszyła jej do końca życia. Grace Kelly i jej romanse W młodości aktorka miała wielką słabość do starszych i żonatych mężczyzn. Podczas kariery w Hollywood w życiu Grace Kelly było ich kilkunastu. Mimo oficjalnie wykreowanego wizerunku kobiety niedostępnej i dystyngowanej, brukowa prasa ciągle odkrywała i śledziła nowe romanse i skandale z piękną aktorką w roli głównej. Wśród jej kochanków wymienia się między innymi czterech największych gwiazdorów Hollywood lat 50.: Gary’ego Coopera, Cary’ego Granta, Clarka Gable’a oraz Olega Cassiniego, projektanta mody. MGM, wytwórnia filmowa reprezentująca interesy Grace Kelly, płaciła paparazzim za wyciszanie i ukrywanie skandali wybuchających wokół młodej aktorki. Amerykańska gwiazda poślubiła księcia „Ślub stulecia”, bo tak określano zaślubiny księcia Raineira z Grace Kelly, odbył się 19 kwietnia 1956 roku w monakijskiej Katedrze Św. Mikołaja. Zaproszono na niego 600 gości, a relację telewizyjną obejrzało około 30 milionów widzów. Największą sensację wzbudzała oczywiście suknia ślubna Grace Kelly. Odkąd ogłoszono książęce zaręczyny wszyscy zastanawiali się, na jaką suknię zdecyduje się amerykańska gwiazda. Postawi na klasykę czy zdecyduje się na coś bardziej ekstrawaganckiego? W dniu ślubu oczy całego świata zwróciły się na Monako. Gdy Grace Kelly pewnym i spokojnym krokiem weszła do Katedry, olśniła wszystkich. Suknia była klasycznym przykładem stylu New Look, wylansowanego przez Christiana Diora. Została zaprojektowana przez projektantkę kostiumów wytwórni filmowej MGM – Helen Rose. Ozdobiona perłami gorsetowa góra sukni została wykonana z koronki i jedwabiu. Do wykonania rozkloszowanego dołu wykorzystano 25 metrów jedwabistej tafty i 100 metrów jedwabnej siatki. Kelly zdecydowała, że na głowę włoży czepek udekorowany kwiatami pomarańczy inspirowany szekspirowską Julią i przepiękny długi koronkowy welon. Jej suknia ślubna została okrzyknięta najpiękniejszą suknią wszech czasów. Miała ogromny wpływ na modę ślubną i do dziś inspiruje elegancji Grace Kelly za ikonę stylu uchodziła jeszcze przed poślubieniem księcia Monako. U szczytu swojej sławy, w latach 50. była jedyną aktorką w Hollywood, która na plan zdjęciowy przychodziła w futrze z norek, białych rękawiczkach i nienagannie ułożonych włosach. Aktorka uwielbiała jedwab i drogą, wyszukaną biżuterię. W czasach swojej kariery aktorskiej nie korzystała z pomocy stylistek. Mało tego, często sama doradzała lub podpowiadała filmowym kostiumografom, jak powinna być ubrana grana przez nią postać. Po ślubie z monakijskim księciem jej stylizacje podziwiał cały świat. Księżna zachwycała i inspirowała w każdej sytuacji; czy to krocząc po czerwonym dywanie, czy towarzysząc mężowi na oficjalnym spotkaniu, czy też zwyczajnie spacerując po ogrodzie. Na wielkie bale, przyjęcia czy gale, które były nieodłącznym elementem dworskiego życia, monakijska księżna wybierała wieczorowe kreacje od czołowych domów mody takich jak Dior, Givenchy, Balenciaga, Lanvin, Chanel czy Yves Saint Laurent. Uwielbiała kroje, które podkreślały jej sylwetkę. Najlepiej czuła się w sukniach w stylu lat 50., które charakteryzowała gorsetowa góra podkreślająca talię i mocno rozkloszowana spódnica. Wybierała te uszyte z tiulu, szyfonu lub jedwabiu. Grace Kelly w wieczorowych kreacjach uwielbiała eksponować szyję, ramiona i dekolt. Często swoje stylizacje dopełniała luksusową biżuterią – najczęściej zakładała perły lub kolie z brylantów, ramiona okrywała futrzaną etolą. Nieodłącznym elementem jej stroju stały się także długie białe rękawiczki. Stawiała na neutralne kolory takie jak biel i czerń, czasami decydowała się na suknie w kolorze srebra lub złota. W ciągu dnia neutralne i stonowane barwy zamieniała na nieco bardziej żywe, najczęściej pastelowe kolory. Lubiła proste garsonki, jedwabne szmizjerki i krótkie tweedowe marynarki, które łączyła z rozkloszowaną lub ołówkową spódnicą. Często pokazywała się w sukienkach – najczęściej decydowała się na wzorzystą i rozkloszowaną, zawsze przewiązaną paskiem w tali, a dopełnieniem stroju był cienki płaszcz nonszalancko zarzucony na ramiona. Proste stylizacje uzupełniała idealnie dobranymi dodatkami, które były „wisienką na torcie” w każdym zestawie. Grace Kelly uwielbiała duże klasyczne torebki. Jej ulubionym modelem była ta marki Hermes, później „ochrzczona” jej nazwiskiem. Kultową dziś Kelly Bag rozsławiła w 1956 roku, kiedy to zasłaniała nią ciążowy brzuszek, chcąc ukryć go przed wścibskimi paparazzi. Po tym wydarzeniu sprzedaż torebki spektakularnie wzrosła. Stąd Hermes nazwał ją nazwiskiem księżnej Monako. Ta prosta trapezowa torba z delikatnej cielęcej skóry, zapinana poziomo z niewielką klapą z paskiem i kłódką wykonaną z białego lub żółtego złota do dziś jest synonimem luksusu. Kelly Bag do dziś bije rekordy popularności, a kobiety czekają na nią nawet kilka lat. Nieodłącznym elementem jej dziennych stylizacji był kapelusz lub turban, który ożywiał oficjalną całość. Księżna Monako uwielbiała nakrycia głowy! Mimo tego, że pracownicy dworu uważali jej kapelusze za nieco ekstrawaganckie i zbyt wymyślne, Grace Kelly nigdy z nich nie zrezygnowała. Księżna Monako znana była także z zamiłowania do okularów przeciwsłonecznych, które nosiła niezależnie od pory dnia. Najczęściej można było ją zobaczyć w klasycznych „kocich oczach” lub w modelu Wayfarer. Do jej ulubionych należały te marki Ray-Ban oraz Oliver Goldsmith. Kwintesencją elegancji w jej codziennych stylizacjach były białe lub czarne skórzane rękawiczki, które dobierała do prostych sukienek i żakietów. Grace Kelly zawsze wyglądała perfekcyjnie. Jej prywatne, na pozór proste i niewyszukane stylizacje były eleganckie i niewymuszone. Gdy księżna miała czas dla siebie, najczęściej spacerowała lub poświęcała go dzieciom. Wówczas decydowała się na styl casualowy, stawiała na elegancję w stylu safari. Uwielbiała luźne spódnice i lniane lub płócienne spodnie (w kolorze beżowym lub khaki) do połowy łydki, zwężające się ku dołowi z wysoką talią, popularnie znane jako spodnie capri. Dobierała do nich jedwabną koszulę lub kaszmirowy golf – najczęściej w kolorze białym. Do tego cienki skórzany pasek, dyskretna biżuteria i buty na płaskiej podeszwie: baleriny, mokasyny lub espadryle. Do codziennych stylizacji często dodawała wzorzystą apaszkę marki Hermes. Najczęściej nosiła ją przewiązaną na szyi lub przyczepioną do paska, czasem także wiązała ją na głowie. Takie połączenie było niezwykle funkcjonalne: nie tylko wyglądało perfekcyjnie, ale także zapewniało komfort i swobodę. Grace Kelly była niezwykle świadoma swojego stylu. Wiedziała co powinna nosić, a czego unikać, miała doskonałe poczucie estetyki. Stawiała na prostą klasyczną i ponadczasową elegancję, której była wierna do końca życia. Jej styl był idealną oprawą do wyglądu posągowej piękności. Księżna Monako wpisała się złotymi literami nie tylko w historię kina, ale także w historię mody. Jest nieśmiertelnym symbolem klasy i szyku. Do dziś inspiruje nie tylko wielkich projektantów, ale także zwykłe kobiety, które dzięki niej doceniły i pokochały stonowaną elegancję i prostotę ubioru. O Gentleman’s Choice: Jesteśmy bardzo młodym portalem, który publikuje treści o wysokiej wartości merytorycznej z wieloma autorskimi zdjęciami. Zależy nam na dalszym rozwoju i profesjonalizacji, które jednak zależą od liczby odbiorców, do której docieramy. Jeśli podobał Ci się ten artykuł, daj nam lajka i/lub udostępnij go na FB lub w innych mediach społecznościowych! Nic nie tracisz, a nasza wiedza może przydać się komuś z Twoich znajomych! Inne wpisy z tej kategorii Aston Martin DB5 – samochód Jamesa Bonda Jest wiele samochodów, które zapierają dech w piersiach, jednak Aston Martin DB5 stanowi wśród nich absolutną czołówkę. Uznawany przez wielu za najsławniejszy samochód świata, od pięciu dekad jest absolutną ikoną brytyjskiej motoryzacji. Ponadczasowość DB5 jest tak niezwykła, że James Bond wcale nie odstawia go na boczne tory również w nowych filmach. Pojawienie się samochodu w „Skyfall” sprawiło, że ponownie stał się on przedmiotem debaty o pięknie brytyjskiej motoryzacji. Nadwozie Aston Martin DB5 to samochód, którego nadwozie zostało zaprojektowane przez legendarną włoską firmę Carrozzeria Touring Superleggera. Odpowiada ona również za nadwozia wielu innych wielkich marek, takich jak Ferrari, Maserati czy Lamborghini. Seria DB wzięła swoją nazwę od inicjałów ówczesnego dyrektora zarządzającego – Sir Davida Browna. W latach sześćdziesiątych, nowy Aston Martin DB5 kosztował w salonie 4175 GBP. Dzisiaj, nawet pomijając inflację, jego cena „nieznacznie” wzrosła i zaczyna się od około GBP. Wszystko to dzięki „lokowaniu produktu” (które w latach sześćdziesiątych pewnie nie było tak nazywane) w filmach o sławnym agencie 007. Podobno firma Aston Martin, borykająca się wówczas z problemami finansowymi początkowo nie była zainteresowana współpracą z producentami filmów o agencie 007, ale ostatecznie to właśnie dzięki tej kolaboracji sytuacja ekonomiczna brytyjskiej legendy motoryzacji zmieniła się. Aston Martin DB5 od razu stał się wielkim hitem, a produkcją samochodu interesowała się nawet rodzina królewska. Co pod maską? Aston Martin DB5 napędzany jest czterolitrowym silnikiem, który z mocą 282 koni rozpędza ten półtoratonowy samochód do 100 km/h w 8s, aby w końcu osiągnąć maksymalną prędkość 230 km/h. Wnętrze Wnętrze Astona Martina DB5 to ucieleśnienie brytyjskości. Jest dostojne i luksusowe, ale pozbawione wylewności i przepychu. Charakteryzuje je piękna skóra, drewno i chromowane obręcze zegarów na kokpicie. Samochód jest czteroosobowy. Jego wyposażenie uwzględniało elektryczne szyby, regulowane ustawienie siedzeń, a w niektórych wersjach nawet klimatyzację. DB w służbie Jej Królewskiej Mości Pierwotnie w wersji książkowej powieści Iana Fleminga, James Bond jeździł Astonem Martinem DB Mark III. Jednak kiedy w 1964 roku powstawał trzeci z kolei film o Bondzie – „Goldfinger”, w którym marka miała zadebiutować, jego twórcy podjęli decyzję o posadzeniu agenta za kółkiem najnowszego modelu marki. DB5 podbił wtedy serca tak wielu widzów, że stał się on symbolem agenta 007 porównywalnym z Walterem PPK i wstrząśniętym Martini. Aston Martin DB5 pojawił się także w kolejnym odcinku przygód agenta 007 „Thunderball”, gdzie objawił się widzom w wersji doposażonej w sporą ilość broni. Miał obrotowe tablice rejestracyjne zmieniające się na życzenie kierowcy, kuloodporny ekran z tyłu auta, katapultę w siedzeniu pasażera, karabiny maszynowe, rozpylacz oleju u Jaka jest różnica między skrótem a skrótowcem?Skrótem nazywamy skróconą formę wyrazu, która występuje tylko w języku pisanym. Skrótowcem określamy zaś wyrazy pochodne, które powstały poprzez skrócenie wieloczłonowej nazwy i są używany zarówno w piśmie, jak i w języku Skrót od wyrazu dyrektor to dyr. Skrót od wyrazu profesor to prof. Skrótowiec od nazwy Powszechny Zakład Ubezpieczeń to PZU (wym. pe-zet-u). Skrótowiec od nazwy Zakład Ubezpieczeń Społecznych to ZUS (wym. zus).Reguły skracania wyrazów oraz pisownia skrótówWe współczesnej polszczyźnie wyróżniamy następujące rodzaje skrótów:1. Skróty utworzone z początkowej litery lub początkowych liter wyrazówPrzykłady: a. (albo), p. (pan, pani), r. (rok, rodzaj), mies. (miesiąc), ob. (obywatel).Po takich skrótach zawsze należy postawić skrót kończy się na spółgłoskę miękką, której miękkość zaznacza następujące po niej I (nieuwzględnione w skrócie), miękkości tej nie zaznacza się w skrócie. Przykłady: godzina (godz.), miesiąc (mies.). Jeśli natomiast miękkość spółgłoski oznaczana jest znakiem diakrytycznym, uwzględniamy ją w skrócie, np. żeń. (żeński).W tekście pisanym nie wyróżniamy skrótów krojem czcionki ani wielkością liter. Co ważne, taką samą formę zapisu mogą przyjmować skróty odnoszące się do różnych wyrazów (np. r. — rok, rodzaj). Znaczenie takiego skrótu odczytuje się z nazw dwu- lub wielowyrazowychSzczególnym rodzajem skrótów utworzonych z początkowej litery lub początkowych liter są skróty nazw dwu- lub wielowyrazowych. Zasady ich tworzenia oraz ich pisownie regulują następujące zasady:• gdy wyrazy następne rozpoczynają się od spółgłosek, po skrócie stawia się tylko jedną kropkę (ds. = do spraw, cdn. = ciąg dalszy nastąpi). Wyjątkami są skróty, w których kropki występują po skrócie każdego wyrazu, co ma ułatwiać rozróżnianie znaczeń (np. br. = bieżącego roku, = brak wydania).• gdy drugi lub któryś z następnych wyrazów zaczyna się od samogłoski, stawiamy kropkę po skrócie każdego z wyrazów (np. = pełniący obowiązki, m. in. = między innymi, = ograniczona odpowiedzialność). Takie same zasady obowiązują w skrótach wielowyrazowych nazw obcych (np. = anno currente, wyjątki to ac = a capite [od głowy] oraz at = atmosfera techniczna). Warto pamiętać, że jeśli na końcu zdania stoi zakończony kropką skrót, nie dodaje się kolejnej kropki. Przykład: Wraz z przyjaciółmi ze studiów założył spółkę z jednostek monetarnych oraz jednostek miar i wagPo skrótach oznaczających polskie jednostki monetarne nie stawiamy kropki. Przykłady: zł (złoty), gr (grosz). Po skrótach oznaczających zagraniczne jednostki monetarne kropkę należy postawić. Przykłady: dol. (dolar), kop. (kopiejka).Kropki nie stawia się także po jednostkach wag i miar. Przykłady: dag (dekagram), ha (hektar), m (metr).Skróty utworzone z początkowej lub początkowych liter a oznaczanie liczby mnogiejBy oznaczyć liczbę mnogą, skróty jednoliterowe łączymy, a na ich końcu stawiamy kropkę. Przykłady: oo. (ojcowie), ss. (synowie). W przypadku skrót utworzonych z więcej niż jednej litery stosujemy powtórzenie, za każdym razem kończąc skrót kropką. Przykłady: prof. prof. (profesorowie).2. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanegoPrzykłady: bp (biskup), dr (doktor), mjr (major).Po takich skrótach, niezależnie od tego, czy składają się one z dwóch czy trzech liter, nie stawiamy kropek w formie pozostałych przypadkach kropkę należy postawić. Przykład: Byłem dzisiaj na wykładzie dr. (doktora) Nowaka. Istnieje możliwość zastąpienia formy zakończonej kropką formą z dodaną końcówką fleksyjną danego przypadka, np. Byłem dzisiaj na wykładzie dra Nowaka. Jeśli skróty odnoszą się do kobiet, w przypadkach zależnych nie stawiamy kropki, np. Byłem dzisiaj na wykładzie dr Sandry kłopotliwą kwestią może być oznaczanie liczby mnogiej. W mianowniku zapisujemy skrót podwójnie, nie używając kropek. Przykład: dr dr Nowak i Kowalski (doktorzy/doktorowie Nowak i Kowalski). Możemy również posługiwać się formami z końcówkami: drowie, przypadkach zależnych mamy do wyboru dwie możliwości. Albo zastosujemy podwojony skrót z kropkami: dr. dr. (doktorów, doktorami…), albo użyjemy formy z końcówką: drów, o — reguły skracania, zasady pisowniWystępujące w języku polskim skrótowce dzielimy na:1. Skrótowce literowe, które utworzone są z pierwszych liter wyrazów skracanego wyrażenia. Przykłady: NBP (Narodowy Bank Polski, czyt. en-be-pe), PSL (Polskie Stronnictwo Ludowe, czyt. pe-es-el). Wymawiając skrótowce literowe, każdą literę czytamy oddzielnie. Wśród skrótowców literowych znajdziemy zarówno odmienne (ONZ, ONZ-etu), jak i nieodmienne (NBP).2. Skrótowce głoskowe, które także utworzone są z pierwszych liter wyrazów skracanego wyrażenia. Przykłady: ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyt. zus), PAN (Polska Akademia Nauk, czyt. pan). Skrótowce głoskowe czytane są jako grupa głosek (jeden wyraz). Skrótowce głoskowe odmieniają Skrótowce grupowe, które utworzone są z grup głosek (najczęściej pierwszych sylab) rozpoczynających wyrazy wchodzące w skład skracanej nazwy. Przykłady: Fablok (Fabryka Lokomotyw), Polfa (Polska Farmacja). Wielką literą zapisujemy tylko początek skrótowca. Co ważne, skrótowce grupowe są Skrótowce mieszane, które są połączeniami dwóch lub trzech wymienionych powyżej typów. Najważniejsze spośród nich to:• skrótowce literowo-głoskowe, np. CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej, czyt. ce-bos), CPLiA (Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego, czyt. cepelia);• literowo-grupowe, np. PZKosz (Polski Związek Koszykówki, czyt. pe-zet-kosz);• głoskowo-grupowe, np. Polmos (Polski Monopol Spirytusowy, czyt. pol-mos). Wszystkie z tych skrótowców są skrótowców — wielkie i małe literySkrótowce literowe i głoskowe piszemy wielkimi literami. Pozostałe skrótowce mogą być pisane w całości wielkimi literami lub wielką literą na początku skrótowca. Zależy to od koncepcji przyjętej przez właściciela w skrótowcach pojawiają się litery oznaczające przyimki lub spójniki, piszemy je małymi literami. Przykłady: PiS (Prawo i Sprawiedliwość), WSiP (Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne).Jeśli w skrótowcu występują litery oznaczające głoski wewnątrzywyrazowe, także zapisujemy je małymi literami. Przykład: DzU RP (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej).Odmiana skrótowcówJeśli skrótowiec pisany wielkimi literami podlega odmianie, zaznaczamy to łącznikiem, a końcówkę fleksyjną zapisujemy małą literą. Przykład: GOPR, GOPR-u. Skrótowce mające formę rzeczowników (Cepelia) odmieniamy w sposób standardowy, nie stosując dodatkowych znaków. Przykład: Cepelia, Cepelię, o wzory odmiany skrótowców:PAN, PAN-u, PAN-ie;PSL, PSL-u;GOPR, GOPR-u, GOPR-ze (RZ zapisujemy jako R-z);ONZ, ONZ-etu, ONZ-ecie;UJ, UJ-otu, UJ-ocie;NOT, NOT-u, o Nocie (skrótowce zakończone na T w miejscowniku przybierają odmienną formę, wielką literą zapisuje się tylko pierwszą głoskę);ZIŁ, ZIŁ-u, o Zile (skrótowce zakończone na Ł zachowują się w miejscowniku podobnie jak te zakończone na -T);Efta, Efty, Efcie lub EFTA, EFT-y, Efcie;FIFA, FIF-y, FIF-ie lub Fifa, Fifie, Fifę.